Түрк өлкөлөрүнүн банктар ассоциацияларынын кеңеши (CBATS)
Түрк дүйнөсүнүн тарыхый жана маданий мурастарына таянып, түрк өлкөлөрүнүн кызматташуу процесстеринин өсүп жаткан ролун эске алып, мындай кызматташуу экономикалык өнүгүүгө жана социалдык гүлдөөгө салым кошооруна ынануу максатында, ошондой эле түрк өлкөлөрүнүн банктар ассоциацияларынын тыгыз жана координацияланган өз ара аракеттенүүсүн жана өлкөлөр ортосундагы кеңири кызматташууну жаңы сапаттык деңгээлге көтөрүү максатында, Түрк өлкөлөрүнүн банктар ассоциацияларынын кеңеши түзүлгөн. Кеңештин өнөктөштүк алкагында максаттарынын бири – санарип банкингди өнүктүрүү, климаттык жана экологиялык тобокелдиктерге каршы күрөшүү, төлөм экосистемаларын өнүктүрүү жана башка көптөгөн маселелер боюнча кызматташуу.
2022-жылдын 4-ноябрында Стамбулда Түрк өлкөлөрүнүн банктар ассоциацияларынын кеңешинин кызматташтык келишимин кол коюу салтанаты өткөрүлдү. Салтанатка Түрк мамлекеттер уюмунун мүчө өлкөлөрү – Азербайжан, Казакстан, Кыргызстан жана Өзбекстандын банктар ассоциациялары, ошондой эле Түркиянын катышуучу банктарынын ассоциациясы катышты. Салтанатта катышуучулар: Азербайжан – Закир Нуриев, Казакстан – Марат Байтоков, Кыргызстан – Анвар Абдраев, Өзбекстан – Тахир Бабамурадов, Түркия – Алпаслан Чакар (Түркиянын Банктар Ассоциациясынын башкармалыгынын төрагасы) жана Осман Челик (Түркиянын катышуучу банкынын директорлор кеңешинин төрагасы).
CBATS өзүнүн жыйналыштарын регулярдуу негизде өткөрүп, банктар секторунун актуалдуу маселелерин, финтехти, алакаларды алдын алуу чараларын жана башка маанилүү темаларды талкуулайт.
Эл аралык банктар кеңеши (IBC)
Беларусь банктар ассоциациясы, Казакстан банктар ассоциациясы, Кыргызстан банктарынын бирикмеси, Орусиянын регионалдык банктар ассоциациясы жана Борбордук жана Чыгыш Европа өлкөлөрүнүн банктар ассоциациясы банктар ассоциацияларынын аракеттерин координациялоо максатында, 2004-жылдын 3-сентябрында Сочиде Эл аралык координациялык кеңеш (Эл аралык банктар кеңеши) түзүлүп, Кеңешти түзүү тууралуу жобо бекитилди.
Эл аралык банктар кеңеши – юридикалык жак түзүлбөгөн ыктыярдуу коомдук уюм. Кеңештин максаты – мүчө өлкөлөрдүн экономикалык, өндүрүштүк, илимий-техникалык жана инвестициялык кызматташтыгын өнүктүрүүгө көмөктөшүү, төлөм жана валюталык-кредиттик мамилелерди эффективдүү колдонуу, валюталык-финансылык саясатты координациялоо.
Кеңештин мүчөлөрү үчүн эч кандай милдеттүү каржылык чыгымдар жок. Кеңешке каалаган өлкөнүн банктар ассоциациялары мүчө боло алат. Жыйналыштар жылына кеминде бир жолу, кезектешип мүчө өлкөлөрдө өткөрүлөт.
Эл аралык банктар кеңешинин ишмердүүлүгү төмөнкү багыттарды камтыйт:
Экономикалык мейкиндикте товарлар, кызматтар жана капиталдар агымын сапаттуу банктар колдоосу менен камсыз кылуу;
Банктар аралык кызмат көрсөтүү инфраструктурасын өнүктүрүү, заманбап IT технологиялар жана эл аралык стандарттарга ылайык түзүү;
Өз ара соодада төлөмдөрдү, анын ичинде улуттук валюталарда жүргүзүүнү көбөйтүү;
Кредиттик-расчеттик мамилелерде дүйнөлүк практикадагы финансылык инструменттерди колдонуу;
Банктардын мыйзамдарын анализдөө жана унификациялоо;
Банктарды мыйзамсыз кирешени «актоого» колдонууга бөгөт коюу механизмдерин өнүктүрүү;
Финансылык-экономикалык жана банктар боюнча маалымат менен алмашуу;
Кесиптик тажрыйбаны, анын ичинде кызматкерлерди окутууну уюштуруу.
Эл аралык банктар кеңешине Азербайжан, Грузия, Сербия, Тажикистан, Өзбекстан, Украина, Молдова, Армения, Черногория, «ФБС СНГ» жана «ФБА ЕАС» банктар ассоциациялары кошулган. Азыркы учурда кеңешке 17 уюм кирет.
Туруктуу банкинг жана финансы тармагы (SBFN)
Кыргызстан КББ аркылуу SBFNге 2018-жылдын март айында кошулган.
SBFN – өнүгүп жаткан өлкөлөрдүн банктар ассоциациялары жана финансылык сектордун регуляторлору үчүн уникалдуу платформа, туруктуу финанстарды эл аралык практикага ылайык өнүктүрүүгө арналган. Тармак мүчөлөрүнө билим алмашууга, саясат жана туруктуу финанстарды өнүктүрүү боюнча демилгелерди ишке ашырууга жардам берет.
SBFN 2012-жылдын май айында Пекинде IFC жана Кытай банктарын жөнгө салуу комиссиясы уюштурган Биринчи Эл аралык жашыл кредиттер форумунда түзүлгөн. Тармак 2012-жылдын сентябрь айында расмий ишке кирген.
Мүчөлөрдүн максаты:
ESG тобокелдиктерин, анын ичинде климаттык тобокелдиктерди башкарууну жакшыртуу;
Климатка жана социалдык чөйрөгө таасир эткен иш-аракеттерге капитал агымын көбөйтүү;
Улуттук демилгелерди ишке ашырууга практикалык колдоону мобилизациялоо.
SBFN – бул билим алмашуу жана потенциалды жогорулатуу платформасы, өнүгүп жаткан базарларда финансылык регуляторлор жана банктар ассоциациялары үчүн.
74 мүчө өлкө, 103 мекеме, жалпы 79,5 трлн АКШ доллары активдерди камтыйт. IFC жана Дүйнөлүк банктын колдоосу менен SBFN мүчөлөрдү туруктуу финанстарды өнүктүрүү демилгелерин ишке ашырууга колдонот.
Мүчөлөрдүн милдеттери:
Финансылык сектордо экологиялык, социалдык жана башкаруу тобокелдиктерин (ESG), климаттык тобокелдиктерди башкарууну жакшыртуу;
Табигый чөйрөгө жана коомчулукка оң таасир эткен иш-аракеттерге капитал агымын көбөйтүү, климаттык өзгөрүүлөргө ылайыкташуу жана зыянды азайтуу.